مکانیسم های عمومی سمیت آفت کش ها در انسان

آفت کش ها به صورت گسترده برای پیشگیری یا کنترل آفت و بیماری و یا سایر عوامل پاتوژن گیاهی جهت جلوگیری از کاهش یا نابودی محصول و همچنین حفظ کیفیت آن استفاده می شوند.

اگرچه با توسعه آفت کش ها اثرات انها روی سلامت انسان ها و محیط زیست به حداقل رسیده ولی باز هم خطرات گزارش شده در تماس شغلی و یا باقی مانده انها در اب و غذا مورد توجه قرار می گیرد.

تماس های شغلی عمدتا به صورت موردی در کارگران کشاورزی در محیط های باز یا در گلخانه ها-صنایع تولید آفت کش ها-یا هنگام نابودی افات خانگی اتفاق می افتد.

تماس عموم مردم با افت کش ها از طریق خوردن و اشامیدن غذا و اب الوده شده با باقی مانده سموم می باشد.(تا جایی که تماس جدی با افت کشها در خانه ها اتفاق می افتد.)

در این مقاله سعی داریم تا مکانیسم های سمیت افت کشها در انسان و خطرات مسمومیت با انها را بررسی کنیم:

آفت کش ها با مکانیسم سمیت عمومی نظیر ارگانوفسفره ها(OP) و کاربامات ها:

اساس سمیت این دسته از آفت کش ها مهار آنزیم استیل کولین-استراز می باشد.این آنزیم در گانگلیون اعصاب اتونوم و محل اتصال عصب-ماهیچه وجود دارد که استیل کولین ازاد شده را به کولین و استات تجزیه می کند. این عمل باعث ختم عمل نوروترانسمیتر(استیل کولین) ازاد شده می شود.

مهار استیل کولین استراز باعث می شود(Ach) ازاد شده در سیناپس باقی بماند و اثرات خود را به صورت مداوم به گیرنده پس سیناپسی القا کند که در نهایت منجر به ایجاد علایم کولینرژیکی(پاراسمپاتیکی) شدید و مسمومیت می شود.

اگر این علایم تشخیص و درمان نشود می تواند باعث مرگ شود.

طیف علایم مسمومیت کولینرژیکی عبارتند از:اسهال-ادرار کردن-میوز-انقباض برونشها-برادی کاردی(کاهش ضربان قلب)-تحریک پذیری-اشک ریزی-ترشح بزاق و تعریق.

علایم اثر سموم روی گیرنده های نیکوتینی در محل اتصال عصب-ماهیچه:فلج عضلانی(در اثر تخلیه الکتریکی ماهیچه که نتیجه تحریک مداوم ماهیچه است.)

آنزیم_AchE مهار شده توسط OP می تواند بعد از چند ساعت تا چند روز دوباره فعال شود.

درمان سمیت حاد:استفاده از آتروپین با دوز بسیار بالا

همچنین در زمان تماس اولیه با OP می توان توسط یک رژنراتور(تقویت کننده) مانند پیرالیدوکسیم آنزیم را جدا کرد.

نکته:در بعضی مواقع ممکن است در اثر طولانی شدن اتصال OP با انزیم پدیده پیر شدن(Aging) اتفاق افتد که در این صورت اتصال پایدار شده و قابل جدا شدن نیست.

توصیه:با توجه به خطرات و اثرات زیاد سموم روی انسان لازم است هنگام کار با سموم توصیه های ایمنی را جدی بگیریم تا تماس با سموم به حداقل برسد.

 

منابع :

Int.J.Environ.Res.Public Health 2011 .8.1402-1419;doi:10.3390/ijerph8051402   1)

Pesticide Exposure , Safety Issues, and Risk Assessment Indicators : Christos A.Damalas and Ilias G.Eleftherohorinos

BE Mileson,Technology Sciences Group inc.,Washington,DC ,USA : Common Mechanism of 2) Toxicity in Pesticides

3) کاتزونگ-ترور ، فارماکولوژی ، فصل هفت ( فعال کننده های کولینرژیک و مهار کننده های کولین استراز )

تحت نظارت وف بومی آسپا-وف